Cây ở vườn ươm thường được chăm kỹ, đặt dưới ánh sáng tốt nên nhìn qua ai cũng thấy xanh đẹp. Nhưng nếu cây đã yếu từ rễ hoặc mang sẵn sâu bệnh, chỉ vài tuần sau khi mang về nhà, vấn đề sẽ bộc lộ. Dưới đây là 7 điểm nên kiểm tra trước khi quyết định mua.
1. Lá xanh đều, bóng, không có đốm lạ
Lá khỏe có màu đặc trưng của giống cây, đều màu, cứng cáp. Cần cảnh giác khi thấy:
- Nhiều lá vàng, đặc biệt là lá ở phần ngọn hoặc lá non.
- Đốm nâu, đốm đen có quầng vàng xung quanh (dấu hiệu nấm hoặc vi khuẩn).
- Mép lá cháy khô hàng loạt.
- Lá mềm rũ dù đất vẫn ẩm.
Một vài lá già phía dưới bị vàng là hiện tượng bình thường, không đáng lo.
2. Mặt dưới lá và nách lá sạch sẽ
Đây là bước nhiều người bỏ qua. Lật vài lá lên kiểm tra:
- Rệp sáp: những đốm trắng như bông gòn ở nách lá, kẽ lá.
- Nhện đỏ: chấm li ti, có tơ mảnh, lá có vết lốm đốm bạc.
- Vảy, rệp: các nốt nâu bám chặt trên thân hoặc gân lá, lá có lớp dính.
Sâu bệnh dễ lây sang các cây khác trong nhà, vì vậy cây có dấu hiệu này nên bỏ qua.
3. Thân chắc, gốc không mềm hay đổi màu
Dùng tay ấn nhẹ phần gốc sát mặt đất. Gốc khỏe cứng chắc; nếu thấy mềm, nhũn, chuyển màu nâu đen hoặc có mùi hôi, rất có thể cây đã bị thối gốc do úng nước. Đây là lỗi khó cứu nhất.
4. Cây đứng vững trong chậu
Lắc nhẹ thân cây: cây khỏe có bộ rễ bám chặt, cả bầu đất di chuyển theo. Nếu cây lung lay, nghiêng ngả, có thể rễ đã hỏng hoặc cây vừa được cắm vào chậu chưa ra rễ mới.
5. Rễ trắng hoặc màu sáng, không quá chật
Nếu được phép, nhấc nhẹ cây ra khỏi chậu hoặc nhìn qua lỗ thoát nước:
- Rễ khỏe có màu trắng, vàng nhạt hoặc nâu sáng, cứng chắc.
- Rễ nâu đen, nhũn, dễ đứt là rễ đã thối.
- Rễ quấn thành búi dày, mọc tràn ra lỗ thoát nước cho thấy cây đã chật chậu lâu, cần thay chậu sớm sau khi mua.
6. Đất tơi, không mốc, không có mùi chua
Đất mặt có lớp mốc trắng, rêu xanh dày hoặc mùi chua, mùi hôi cho thấy cây bị tưới quá nhiều và đất kém thoát nước. Cũng nên hỏi người bán cây đang trồng trong giá thể gì để có cách tưới phù hợp khi về nhà.
7. Có chồi non và tán cân đối
Chồi non, lá non đang nhú là dấu hiệu cây đang trong giai đoạn sinh trưởng tốt. Tán cây nên cân đối, không bị trơ lá ở một phía. Với cây sàn, nên tránh cây bị cắt ngọn nhiều hoặc có quá nhiều vết cắt mới.
Một vài lưu ý thêm khi mua cây
- Hỏi về điều kiện cây đang sống: cây đang ở ngoài nắng mà mang vào phòng tối sẽ cần thời gian thích nghi, có thể rụng một ít lá.
- Tránh mua cây vừa phun bóng lá quá mức, vì lớp bóng có thể che đi lá xỉn màu hoặc vết bệnh.
- Cách ly cây mới 1–2 tuần trước khi đặt cạnh các cây khác, để chắc chắn không mang sâu bệnh về.
- Hỏi chính sách bảo hành, đổi cây nếu mua số lượng lớn cho văn phòng, công trình.
Kết luận
Chỉ cần vài phút kiểm tra lá, mặt dưới lá, gốc, rễ và đất, bạn đã giảm đáng kể rủi ro mua phải cây yếu. Với cây sàn giá trị cao hoặc khi trang bị cây cho cả văn phòng, nên chọn đơn vị cung cấp có bảo hành và hỗ trợ thay cây để yên tâm lâu dài.
